بەشی ١ لە ڕۆمانی ئێوارەی پەروانە من «خەندانی چكۆلە» چەندین ساڵ لەمەوبەر هەموو ئەو ڕووداوە سەیرانە ژیام كە دواجار ئەستەم بوو تا كەمێك گەورە نەبم بتوانم لە هەموو ماناكانیان تێبگەم و بیاننوسمەوە، ئەو ڕووداوانەی ئێستا وەكو یەكەیەكی لەیەك نەترازاو لێیاندەڕوانم، نەك تەنها لەبەرئەوەی هەموو ئەو شتانەی كە ڕوویاندا پەیوەندییەكی گەورەیان بەیەكەوە هەبوو، بەڵكو لەبەرئەوەی واتێدەگەم قەدەری مرۆڤەكانیش بە ئاسانی لەیەكدی جیاناكرێنەوە. «نەسرەدینی بۆنخۆش» ئێستاش پێمدەڵێت: «پەلەمەكە»، فەتانەش لەو باوەڕەدایە كە هێشتا ناتوانین لە ڕاستی ئەو ڕۆژانە و ئەو ڕووداوانە تێبگەین… هەردووكیان گومانیان هەیە ئەم چیرۆكە چیرۆكێكی تەواو بێت، نەوەك تەنها لەبەرئەوەی ئەوانەی كە لەو ڕۆژە سەیرانەدا ژیان، ئەمڕۆ مردوون یان سەفەریانكردووە یاخود لە لوچێكی ئەم وڵاتە ماندووەدا ونبوون، بەڵكو لەبەرئەوەی زۆربەی ئەو جێگایانەش كە من و پەروانە «هەریەك بە جیا» ئەو ڕۆژگارانەمان تیا بردەسەر شوێنەواریشیان نەماوە. لەگەڵ ئەوەشدا وەسواسێكی نەزانراو و تاریك پاڵم پێوەدەنێت ئەو چیرۆكە بگێڕمەوە، ڕەنگە ئەوە وەسواسی تێڕامانی ئینسان بێت لەو جیهانانەی كە تیایاندا ژیاوە و نەیتوانیوە تێیانبگات، وەسواسی تێڕامانی ئینسان بێت لەو ڕۆژانەی بەجێماندەهێڵن و دواجار لە ڕێگەی چیرۆكەكانەوە نەبێت بۆمان ناگێڕدرێنەوە، وەسواسی بەخشینەوەی شێوەیەك بێت بەو مەملەكەتانەی كە وەكو سەراب یان غوبار تەماشامانكردوون، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەو وەسواسانەشدا من بە ڕوونی هەموو شتەكانم لەیادە. ئەو شەوە دوور و درێژانەی لەگەڵ مەعسومەدا لە قوتابخانەی «خوشكە تۆبەكارەكان» بردمەسەر، گەلێ نهێنی قووڵیان دەربارەی دواهەمین ڕۆژەكانی ژیانی «پەروانە» بۆ ئاشكراكردم. ڕاستە ئەمڕۆ مەعسومە مردووە، بەر لە مردنی بە منی گووت كە ئەو هەموو ئەو شتانەی بینیوە كە مرۆڤێك دەبێت بیبینێت و دواتریش هیچی دیكە نەماوە شایستەی بینین بێت، بەڵام ئەو دەبایە ئاوەها زوو نەمردایە تا شاهیدی ڕاست و دروستی ئەم چیرۆكە بێت، جگە لە مەعسومەش دۆزینەوەی ئەو سەرپۆشە سپییەی «میدیای غەمگین»، ئەو سەرپۆشەی پڕبوو لە هەموو دەستنوسەكانی میدیا لەو جەنگەڵی نائومێدییەدا، هاندەرێكی سەیربوو تا سەرلەنوێ بیر لە گێڕانەوەی چارەنوسی خۆمان بكەمەوە، كە هەڵبەت بە ئەندازەیەك بێڕەحمانە و تاریكبوو بۆ وچانێكی چكۆلانەش لێماننەگەڕا تا دواجار بەناو ئاگر و غوبار و دەستخەڕۆبووندا ئێمەی گەیاندە ئەو ئێوارە غەمگینەی كە ئێستا بە حەسرەتەوە پێیدەڵێین «ئێوارەی پەروانە». هێشتا زووە باس لە ئێوارەیەكی سارد و بەفراوی بكەم لەناو ئەو چیا عاسیانەدا… چونكی ڕیشەی ڕووداوەكانی ئەو ئێوارێیە دەگەڕێتەوە بۆ چەند وەرز پێشتر، هەمووشتەكان لەو ئێوارە فێنكەی بەهارەوە دەستیانپێكرد كە من «خەندانی چكۆلانە» و «پەروانە» دەبووایە لەسەر سینییەكی گەورە گۆشتی ئەو قوربانییەمان ببەشیایەتەوە كە ساڵانە بابم بەر لە «قوربان» دەیبەشییەوە. ئێستاش هەموو شتێكم لەبیرە، سەرەتای گەڕانەوەی ڕۆژە سەوز و پڕ لە شادییەكانی ساڵ بوو، خەڵكی لە هەموو كون و قوژبنێكی شاردا قوربانییان سەردەبڕی. پێدەچوو دەمێك ساڵ بێت وەكو ئەم قوربانە نێچیر بەو زۆرییە نەخرابێت، پۆلە باڵندەكان بە كۆ لە باشوورەوە دەگەڕانەوە و بە مەستی بەسەر ئەو كەرنەڤالی خوێنەدا دەفڕین كە لەو بەهارەدا شاری وەجۆشهێنابوو، ئاخر زۆرجار ترس یاخود خوێن بە زمانێكی نهێنی نێچیرەكانی خۆیان بانگدەكەن. لەو ڕۆژانەشدا كوچە و كۆڵان و شەقامەكانی شار هەمووی بۆنی خوێنی لێهەڵدەستا، ماوەیەكیش بوو پەروانە بە پێچەوانەی عادەتی هەمیشەیی خۆیەوە مەیلێكی سەیری بەلای بینینی قوربانییەكاندا پەیداكردبوو، من لەوەوبەر پەروانەم وەها نەدیبوو، پەروانەم نەدیبوو بە سەعات لەبەر ئەو پەنجەرەیەدا ڕاوەستێت و چاو لەو مەیدانە نەتروكێنێ كە پیاوانی زەبەلاح زەبەلاح گای قەترانیان بۆ دەهێنا، پێكیشەوە دەمانبینی كە كڕیارە سادە و ساویلكەكان بە نەشارەزایی خۆیان بەناویان دەكەوتن و دواجار لە دەرگایەكی چكۆلانەی تەختەوە كێشمەكێش «گا» یەكیان ڕادەكێشایە دەرێ و كۆڵانەو كۆڵانە بەو شاری تەپوتۆزەدا، تا بەر دەرگاكانی خۆیان دەیانبرد. ئێمە دەمێ ساڵ بوو لەوێ دەژیاین، بەرابەری باڵەخانەكەمان مەیدانی جەڵەبچی و چێوار و قەسابان بوو، بەڵام ئەمە یەكەمین ساڵ بوو بەر لە «قوربان» بەو جۆرە مەیدان وەها گڕبستێنێ و بازاڕی بێتەفرۆش. چەندین ڕۆژ بوو شار یەكپارچە خوێن بوو… هەر جێگایەك دەچوویت، هەر خوێن بوو… هەر كوچەیەك دەچوویت، هەر خوێن بوو… بۆنی خوێن لە گەورە و بچوكی ئەو شارە هەڵدەستا. من و پەروانە كە دەچووین بۆ قوتابخانە حاڵمان گەلێ خراپ بوو، لەبەر دەرگای ماڵەوە تا ناو پۆلەكانی خوێندن، گومیچكە لەدوای گومیچكە و جۆگەلە بەدوای جۆگەلە خوێنمان دەبینی. من دەمگووت «تەحا، ئەو هەموو خوێنە چییە؟»، پەروانە سەیری نەدەكردم و هەر دەڕۆیشت، بەڵام كە من ئەو ڕستەیەم چەند جارێ لەسەر یەك دووبارەدەكردەوە، دەیگووت: «بێدەنگبە و ئاگاداربە خوێناوی نەبیت». ئاگاداربووم ئەو لەو دووبارەكردنەوە بێوچانەی من بۆ ئەو ڕستەیە تەواو بێزاربوو. ئەو ڕۆژە كە دەستمانكرد بە بەشینەوەی بەشە قوربانییەكان، پێدەچوو لە هەموو ڕۆژەكانی دیكە قوربانی زیاتر سەربڕدرابێت، ئەو ئێوارەیە من گووتم شار خوێن دەیبات، من گووتم گایان لەسەر عەرد نەهێشتووە، هەموویان كردۆتە قوربانی. من گووتم جارێكی دی ئەو خوێنە لە دار و دیوارەكانی ئەم شارە نابێتەوە، بەڵام پەروانە دەیگووت: «هەموو شتەكان كاتین، هەموو شتەكان تەنها بۆ ساتێك عومریان هەیە و بەسەردەچن و لەیاددەچنەوە، هەموو شتەكان هەر بۆ چەندانێك ئاوا دیار و بەرجەستە دەبینرێن، ئەگینا دواتر شت نییە نەبێتە تەپوتۆز… هەموو شتەكان دەبنە تەپوتۆز»...… پەروانە خۆی سینی قوربانییەكەی لەسەر سەری هەڵگرتبوو، بەڵام خوێن بە جۆرێ گومیچكەی بەستبوو، نەماندەزانی چۆن لە نێویدا بڕۆین و بازبازێن بكەین… هەنگاوێ دەڕۆیشتین و پۆنگاوێكی دیكەی خوێنمان دەبینی، لاماندەكردەوە كۆڵانەكانی دیش هەموو هەر دەریاچەی چكۆلانەی خوێن بوون. ئەوەی من و پەروانەی توڕەدەكرد دیمەنی ئەو منداڵانە بوو كە دەستیان دەخستە خوێنەكەوە و دەیاندا لە دارو دیوارەكان، دەیاندا لە لەش و دەموچاوی خۆیان یان لە لەش و دەموچاوی هاوڕێكانیان، من بە دیمەنی ئەو كۆلارە خۆیناوییانەش كە هەموو ئاسمانیان سووركردبوو تەواو پەستبووبووم. پەروانەش هەروەكو ڕۆژانی پێشوو، دەیویست تكەیە خوێن چییە بەرگیانی نەكەوێت. ئەگەرچی گەلێ شەرمی بە حاڵی خۆی دەهات كە دەبایە لەژێر فشاری باوكدا و بەبێویستی خۆی لەم ئێوارە ڕوناك و فێنكەی بەهاردا بە سینییەكەوە بەش بەش گۆشت بە ماڵاندا دابەشبكات، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەر سووربوو تكەیەك خوێنی لێنەكەوێت، ئەو خوێنەی خەڵكی بێباكانە تێیدەكەوتن و پیادەڕۆیشتن، ئەو خوێنەی بە پێڵاو و جلەكانی خۆیانەوە كێشیاندەكردە ناو هەموو شوێنەكانی دیكەی ژیان، كێشیاندەكردە ناو ماڵەكانی خۆیان، ناو دارستانە پاكەكان، ناو گازینۆ و سینەما و سەیرانگا چكۆلەكانی شار. ئێوارەیەكی فێنكی بەهار بوو، بەڵام ئەو گۆشتە هێشتا بۆنی هاڵاوێكی ترسناكی ژیانی لێهەڵدەستا، بۆنی هەناسەیەكی جێماوی دوای مەرگ، من تا ماوەیەكی زۆر درەنگ دوای ئەو ڕۆژەش دیمەنی ئەو پیاوانەم لەیادبوو كە لە حەوشەكەدا، لە ناوەڕاستی چیمەنەكەدا ئەو گا زەبەلاحەیان دەگوریی، دیمەنی ئەو شۆقە شكاو و زمانە ڕەش و درێژە لەتەك حەسرەتی خەمێكدا كە لە چاوە دەرپەڕیوەكانی ئەو گیاندارەدا بوو، گەلێ ترسناك بوو. بابم سەرتاپای خوێن بوو، براكانم سەرتاپایان خوێن، قەسابە چكۆلانەكەش كە جارجار وەكو منداڵێک پێدەكەنی هەموو گیانی لە خوێندا شەڵاڵ بوو. لەو دەقیقەیەوە كە گاكەیان سەربڕی، دایكم كە ئافرەتێكی كەڕولاڵ و چكۆلانە و نەخۆش بوو، لە جێگاكەی خۆیدا بەو دەنگە ترسناكە، دەنگی مەخلوقێكی توڕە و نەخۆش، مەخلوقێك كە ناتوانێت بدوێت، دەیقیژاند. پەروانەش سرەوتی نەبوو، لە پەنجەرەكەوە دەیڕوانی، دەچووە ژووری خەوتنەكە و دەگەڕایەوە بەر پەنجەرەكە، دەچوو بەلای نركە غەمبارەكانی دایكمەوە و دووبارە دەگەڕایەوە بەر پەنجەرەكە، قاپەكانی ئامادەدەكرد و چاوێكی لەسەر ئەو خوێنەش بوو. دواجار بە حەسرەتێكی كوتوپڕەوە گووتی: «خەندانی چكۆلە، دەزانیت من جەژنێكی دیكە لێرە نابم؟». باوكم قوربانییەكانی دابەشكرد، من و ئەو سینی خێراتی ئەو وەرزەمان خستە سەرسەرمان و پێكەوە لەماڵ دەرچووین، لە سەفەری سێهەمدا بوو لە كۆڵانێكی دووردا، كۆڵانێك لەوەوبەر نەماندیبوو، لە كوچەیەكی كپ و داخراودا، كوچەیەك بۆنی بەهاری لێدەهات، كوچەیەك لە ناكاو لەو بەحری خوێنەدا پڕبووبوو لە پەپولە، كوچەیەك كە جیا لە هەموو كۆڵانەكانی تری ئەو شارە لەو بەرەجەژنانە سەیرەدا خوێنی تیانەبوو، كوچەیەكی پاك و ئاسایی، لەوێ لە دەرگایەكی قوبەدار و گەورەماندا، دەرگایەك یەك پارچە بە مێروولە داپۆشرابوو… چەندین جار لە ئەڵقەڕێزێکی كۆن و لە زەنگی پاڵ قاپییەکەمان دا، پاش تۆزێك گەنجێكی باریك دەرگاكەی لێكردینەوە، نیمچە سەرسام و حەپەساو گووتی: «چاوەڕوانم دەكردن»، زەردەخەنەیەكی ماندووی گرت و سەریلەقاند و بە دەنگێكی غەمگین گووتی: «خۆشهاتن، خۆشهاتن… ئەها، سەرەتای وەرزی قوربانییە، من لەیادمچووبووەوە، هەر لەخەیاڵدا نەبووم كە سەرەتای وەرزی قوربانییە…». ئەوە «فەرەیدونی مەلەك» بوو كە دواتر من تەنها لە شەوزەنگ و بەربەیان و تەپوتۆزە سپییەكاندا دەیبینم. به‌شی ٢ له‌ ڕۆمانی ئێواره‌ی په‌روانه‌
	Copyright© bachtyar-ali.com. All rights reserved. Designed by AKAM EnG.